ประโยชน์ของต้นตีนเป็ด

ยามเข้าสู่ฤดูหนาวในครั้งใดนั่นหมายถึงเวลาที่ต้นตีนเป็ดจะออกดอกผลิบานกันซักที


ด้วยกลิ่นอันมีเอกลักษณ์ส่วนตัวอันเด่น ที่บางคนก็ถูกใจหรือบางบุคคลก็เกลียด หรือแม้กระทั้งแพ้อย่างแรง ทว่ามันกลายเป็นอีกมนต์เสน่ห์หนึ่ง ที่เชิญให้นึกถึงในบรรยากาศหนาวๆอย่างงี้ โดยความน่าดึงดูดใจของพรรณไม้ที่คนจำนวนไม่น้อยเรียกกันชินปากว่าต้นตีนเป็ดนั้น มิได้มีเพียงแค่กลิ่นของดอกแค่นั้น แต่แรกเริ่มตีนเป็ดยังมีคุณประโยชน์ทางยา และก็ ยังเป็นพืชที่มีความมงคลอีกประเภทหนึ่งด้วย
ต้นตีนเป็ดมีชื่อทางด้านวิทยาศาสตร์ว่า Alstonia scholaris รวมทั้ง ชื่อทางสากล Devil Tree ส่วนชื่อที่ชาวไทยเรียกนั้น มิได้มีเพียงแค่ชื่อ ตีนเป็ดแค่เพียงหนึ่งเดียว ยังมีชื่อเรียกว่า สัตบรรณ หรือ พญาสัตบรรณ ที่ชาวไทยนิยมเรียกอย่างเป็นทางการ
ซึ่งมีลักษณะเป็นไม้ยืนต้นสูง ถูกจัดอยู่ในตระกูลโมก มีขนาดลำต้นสูงราวๆ 30-40 เมตร ในระหว่างที่ใบของต้นตีนเป็ดเป็นชนิดเลี้ยงลำพัง ลักษณะเรียบมันลื่น เป็นวงรี ลำต้นถูกหุ้มห่อด้วยกาบไม้หน้าแข็งเป็นเกล็ด และก็มีแก่นไม้มีลักษณะขาวอมเหลืองผลิดอกออกผลเป็กฝัก ส่วนดอกนั้นจะออกมาในลักษณะช่อดอกสีขาวอมเหลือง ก้านดอกสีเขียวอ่อน
แม้กระนั้นแม้ดอกที่ออกมาในลักษณะที่ดูนุ่มนวล แต่ว่ากลิ่นของดอกในเวลากลางคืนนั้น ค่อนข้างจะแรงมากมาย แม้ผู้ที่เฉยๆกับกลิ่น หรือมีความรู้สึกว่าหอมก็รอดไป แต่ว่ากับผู้ที่เกลียดชังกลิ่นนี้ถือว่าเป็นเรื่องที่ทรมาณมากมาย จนกระทั่งขั้นมีลักษณะอาการแพ้ได้ เนื่องจากว่ามีกลิ่นฉุนรวมทั้งขยายเป็นวงกว้าง ยิ่งหากพบลมปะทะเข้าละก็กลิ่นจะฟุ้งกระจายไปทั่วทุกรอบๆ
ผลดี และก็ คุณประโยชน์ทางยา ของต้นตีนเป็ด
ถึงมีจะมีกลิ่นที่ร้ายแรง แต่แรกเริ่มตีนเป็ดเองก็มีสรพพคุณทางยาใช้รักษาในคุณค่าเฉพาะบุคคลแบบเดียวกัน ยกตัวอย่างเช่น ใช้ ขับพยาธิ รักษาไข้จับสั่น รักษาอาการติดโรคทางไส้ แก้โรคระบบฟุตบาทหายใจเรื้อรัง ทั้งยังคงใช้ลดปริมาณน้ำตาลซึ่งอยู่ภายในเลือดได้อีกต่างหาก แล้วก็ใช้รักษาอาการฯลฯ
แก่นไม้ของต้นตีนเป็ดนั้น ค่อนข้างจะแข็งแรงในระดับหนึ่ง จะสามารถนำไปทำสิ่งของ หรือ เครื่องเรือนในบางรายการได้ แม้กระนั้นไม่อาจจะประยุกต์ใช้แทนในงานที่น่าจะจำเป็นต้องไม้เหนือครึ้ม ตัวอย่างเช่นงานที่ใช้เพื่อสำหรับการก่อสร้างได้ เหตุเพราะแก่นไม้มีความหนาแน่นน้อยเกินไปนอกนั้นต้นตีนเป็ดยังนับว่าเป็นพืชที่มีความมงคลชนิดหนึ่งมีความเชื่อกันว่า ต้นตีนเป็ด นั้นฯลฯไม้เชิงเครื่องหมายที่ความน่านับถือ เหตุเพราะมีลักษณะแขนงที่เป็นพุ่มไม้คล้ายกับฉัตร หรือ ฉัตรบรรณ ซึ่งเป็นเครื่องชั้นสูง ก็เลยมีความเป็นมงคล สร้างความรู้สึกเป็นเกียรติ แล้วก็ น่าเคารพนับถือให้กับเจ้าของบ้าน ดังนี้ ต้นตีนเป็ดที่อย่างได้กล่าวไว้ภายในข้างต้นว่ามีอีกชื่อว่า สัตบรรณ หรือ พญาสัตบรรณ โดยคำว่า“สัต” นั้นสื่อความหมายถึงสิ่งที่ดีเลิศ มีศีลธรรม เมื่อรวมกันระหว่างความน่านับถือ แล้วก็ ความดีเลิศแล้ว ก็เลยเป็นที่น่ายกย่องแก่ผู้คนที่เข้ามาเยี่ยมด้วยเหตุผลดังกล่าวมันก็เลยมักถูกเอามาปลูกไว้ตามจุดต่าง ที่ปฏิบัติการโดยราชการ ดังเช่นตามสถานที่ราชการหรือแม้กระทั้งตามตามทางรวมทั้งเกาะกลางถนนบางพื้นที่

Author: Francisco Bowman